Trolle patentowe to określenie odnoszące się do podmiotów, które nabywają lub gromadzą prawa do patentów w celu dochodzenia roszczeń wobec innych przedsiębiorców, bez zamiaru samodzielnego wykorzystywania chronionych rozwiązań w działalności produkcyjnej lub badawczo-rozwojowej. Działalność trolli patentowych koncentruje się przede wszystkim na egzekwowaniu praw wyłącznych wynikających z posiadanych patentów.
Troll patentowy nie prowadzi działalności polegającej na wytwarzaniu produktów ani świadczeniu usług opartych na opatentowanej technologii. Jego aktywność obejmuje identyfikowanie potencjalnych naruszeń, kierowanie wezwań do ich zaprzestania, proponowanie zawarcia umów licencyjnych lub wszczynanie postępowań sądowych o naruszenie patentu.
Z prawnego punktu widzenia trolle patentowe działają w granicach obowiązujących przepisów, ponieważ prawo do dochodzenia roszczeń przysługuje każdemu właścicielowi patentu. Kontrowersje budzi jednak sposób korzystania z tych uprawnień, zwłaszcza gdy trolle patentowe opierają swoje roszczenia na szeroko sformułowanych lub wątpliwych patentach. Zjawisko to najczęściej występuje w branżach nowych technologii, gdzie ryzyko nieświadomego naruszenia patentu jest szczególnie wysokie.